(استاد مصطفی مستور)

خبر مرگمان رفته بودیم فیلم بگیریم.دوهفته قبل از اینکه مرا بیاورنداینجا خبرش

را در روزنامه ات خوانده بودم.کاش نخوانده بودم.من و الیاس باهم رفته بودیم.

به الیاس گفتم حالش بد میشود قبول نکرد.گفتم خودم فیلم میگیرم و خودم با طرف

 حرف میزنم احتیاجی نیست تو بیایی.گفت میخواهد ببیند طرف چه شکلی است؟

گفت میخواهد زل بزند توی چشمهایش.گفت شاید لمسش هم کردم.از همان دوران

 دانشکده یکدنده بود.یادت هست بخاطر صوفی –همان دختر عینکی که همیشه توی

 کلاس روی صندلی جلو مینشست و الیاس خیال میکرد طرف عاشقش شده-سه

ساعت تمام توی برفها جلوی خوابگاه دخترها پابرهنه ایستاد تا ذات الریه گرفت؟

خوب من البته خیلی از چیزهای این دنیای عوضی را نمیفهمم.یکی از آن چیزها

همین قضیه ای است که خبرش را در روزنامه ات چاپ کرده ای.یکی دیگر اتفاقی

 است که سر الیاس آمد.مدتهاست خودم را قانع کرده ام عقلم قد نمیدهد این دنیای

 عوضی را بفهمم.یارو را که دیدم بهش گفتم:(از نظر من تو یه تخته کم نداری.

 یعنی هیچکدوم از ما یه تخته کم نداریم و اگه قرار  باشه کسی یا چیزی توی این دنیا

 یه تختش کم باشه همین دنیای عوضیه .دنیای عوضی با قانونهای عوضی ترش.

بهش گفتم:(بنظر من تو هیچ چیز کم نداری)دندانهاش سالم بود.سفید و سالم.باید میدیدی.

دستاشم سالم بود.پاهاش.چشماش.خوب البته پدرو مادر درستوحسابی نداشت.اما توی

هیچ کتابی ننوشته اند اگر کسی پدر و مادر درست و حسابی نداشت باید دست به چنین

کاری بزند نوشته اند؟یکبار برایت نوشته بودم که هر گندی توی این عالم هست زیر سر

 آدمهاست و در واقع هیچ گندی نبوده که آدمها انجامش نداده باشند.هنوز هم به این حرف

 معتقدم.اما این موضوع چیزی را راجع به عوضی بودن دنیا تغییر نمیدهد.درواقع یکی از

 دلایل عوضی بودن این دنیا اینست که آدمهاش هر غلطی-واقعا و به معنای حقیقی کلمه

هر "غلطی"-که خواسته اند کرده اندو اگر غلطی هست که نکرده باشند بخاطر شرافت

و دلسوزی و اینجورچیزها نبوده.لابد نتوانسته اندبکنند.این چیزی نیست که من کشفش

 کرده باشم.هزاران سال است که هرکس ذره ای شعور داشته باشد این را فهمیده.با این

 حال خبر روزنامه ات چیز عجیبی بود یعنی من تعجب کردم!این در نوع خودش واقعا یکجور

 ابداع است.من اگر صد سال هم فکر میکردمبه عقلم نمیرسیداینطوری هم میشود آدم کشت!

وقتی رسیدیم پاسگاه یارو داشت شام میخورد.کنسرو لوبیا باپوره ی سیب زمینی.الیاس محو

 دستانش شده بود.تو گوشم گفت:"این مهمترین و عجیبترین دستیه که میتونه وجود داشته باشه

"این نامه رابرای این نمینویسم که این چیزهارا برایت توضیح بدهم.این چیزها ربط زیادی به تو

 ندارند.این نامه را مینویسم تا چیز مهمتری بگویم.حتی نمیپرسم:"چرا کسی ناگهان تصمیم میگیرد

 کس دیگری را بکشد؟"چون این از آن سوالهاییست که هیچ کس جوابی برایش ندارد.بخاطر پول

یا گرسنگی یا عشق؟البته اینها دلایل بدی نیستند امامیلیونها آدم هستند که تو این خراب شده دارند

از گرسنگی میمیرند یا شکست عشقی خورده اند اما هیچکدامشان راه نمی افتند و بروند آدم بکشند!

کیمرام میگوید:آدمها به این دلیل دیگران را میکشند تا چیزهای بیشتری داشته باشنداما بنظرمن

 علتش را نباید توی آدمها گشت.آدمها به این دلیل دیگران را میکشند چون این دنیا عوضی ست چون

آدمهاش میتوانند مثل آدامس جویدن آدم بکشند.بازجوی پاسگاه گفت:شده عینهو میدون جنگ.صبح یه

 جنازه پیدا میکنیم ظهریکی شب یکی.وقتی داشت طرف را بازجویی میکرد الیاس آهسته تو گوشم

 گفت:چطور میشه کسی آدم بکشه وبعد بشینه لوبیا و پوره ی سیب زمینی بخوره؟اگر خوب فکر کنی

 میبینی این یکی از سخت ترین سوالهای تاریخ بشریت است.اگر هزار تا فیلسوف عقلشان را روی

 هم بگذارند نمیتوانند جوابی برایش پیدا کنند.یکی از دلایل نوشتن این نامه همین سوال بود.البته سوالهای

 مهم تری هم هست.البته اگر "مهم تر"توی این خراب شده هنوز معنا داشته باشد.

بازجو پرسید:واسه چی این کارو کردی؟چرا اونهارو کشتی؟ طوری سوال میکرد انگار داشت نشانی

 خانه ی طرف یا سنش را میپرسید.انگر داشت میپرسید:امروز چند شنبه ست؟یا نهار چی خوردی؟

یا سیگار نمیکشی؟یا چیزی در همین حدود.خیال میکرد جواب دادن به این سوال به آسانی پرسیدنش است.

درست مثل سوالی که خبرنگار روزنامه ات-عینهو ابله ترین آدم دنیا –پشت تلفن از من کرد:بنظر شما

 چرا الیاس اینکارو کرد؟ میدانی طرف به بازجو چه گفت؟در واقع چیزی نگفت و سوال او را با سوال

 دیگری جواب داد:میتونم برم دستشویی؟

بازجو دوباره سوالش را تکرار کرد:واسه چی بچه هات رو کشتی؟گفت :واسه اینکه خسته شده بودم.

میفهمی؟گفت خسته شده بودم.واقعا جواب معرکه ای بود.میتوانیم این را به دلایل و انگیزه های آدمها

 برای کشتن هم اضافه کنیم:خستگی.بازجو پرسید :ازچی؟ازچی خسته شده بودی؟گفت:از زندگی از زنم.

از بچه هام.از خودم.از بچه هام از خودم.پول نداشتم.نون نداشتم.وقتی جزییات کشتن بچه هاش رو میگفت

 الیاس اوضاعش بهم ریخت.یارو گفت صبح بچه هاشو به بهانه سینما از خونه برده بیرون.لباسای تمیز

 بهشون پوشونده و موهاشونو شانه زده.هردو پسر بودند.8ساله و 10 ساله.اول کنار رودخانه میبرتشان.

گفت جیبهای پیراهن و شلوارو کتهای مخملی بچه ها را پراز سنگ ریزه کرده.کفت بچه ها توی سنگ

گذاشتن در جیبهایشان با هم مسابقه گذاشته بودند.گفت این کار بچه ها را که دیده برای لحظه ای

گریه اش گرفته .بازجو گفت سنگ ریزه واسه چی؟گفت:واسه اینکه ته آب بمونند.

جسد الیاس را توی دستشویی پاسگاه پیدا کردیم .رگ مچ دست چپ اش را زده بود.گمان میکنم

 تحملش را نداشت.اگر کسی یک ذره عوضی نباشد باید کاری را بکند که الیاس کردنه کاری که

 تو داری میکنی.تو تنها کاری که کردی این بود که خبر کشتن بچه هارا توی صفحه ی هجده

روزنامه ات چاپ کردی.همین.یعنی صفحه ای بهتر از هجده نبود؟یعنی تو واقعا فکر میکنی خبرهای

 صفحه ی اول روزنامه ات از خبرهای صفحه ی 18 مهمترند؟قبول دارم که تمام روزنامه های دنیا

 این کار را میکننداما این دقیقا آن چیزیست که تا دم مرگ هم علتش را نخواهم فهمید.بنظر من بی

ارزش ترین خبر صفحه ی 18 از مهمترین خبری که توی صفحه ی اول و باحروف 72تیتر میزنی

 مهمترست.لامسب یعنی حتی آگهی سس قارچ و کباب پزو یا چه میدانم سفر به آنتالیاو مارماسیس که

 توی نیم تای صفحه ی اول روزنامه ت کار کرده بودی از خبر مردن آن دو بچه آنهم با آن وضع

 مهمترست؟توی این دنیای خراب شده روزی هزار نفر میمیرندو آنوقت همه ی روزنامه های دنیا

 تنها کارشان اینست که خبر نشستن و خوابیدن این اتو کشیده های وحشتناک را توی صفحه ی اول

 چاپ کنند.من که برای تمام روزهای دنیا تره هم خرد نمیکم.آدمها مدام دارند توی جزییات صفحه ی

هجده روزنامه ات از بین میروند و آنوقت تو چسبیدی به کلیات صفحه ی یک؟این هم یکی دیگر از

 نشانه های عوضی بودن این خراب شده است که کلیات از جزییات مهمترند.من وقتی عکس این آدمهای

 اتوکشیده ی دندان سفیدرا که خیلی خوشکل حرف میزنندو روزی صد بار شامپو به موهاشان میمالند

 توی صفحه ی اول میبینم چهار ستون بدنم شروع میکند به لرزیدن.فکر میکنی اگریک نفر ازین اتوکشیده ها

 بدون دلیل وبا نیم خط نوشته میلیونها نفر را بکشند چه میشود؟قسم میخورم آب ازآب تکاننمیخورد.یعنی مشتی

 اتو کشیده ی دندان سفید دیگر مثل خودشان نمیگذارند که اتفاقی بیفتد.درواقع بوسیله ی هزاران قانونیکه

عوضیهایی مثل خودشان نوشته اند نجات پیدا میکنند.اما اگر آدمیکه اتوکشیده نیست تنها یک نفر را

به هزاران دلیل بکشد بی برو برگرد دارش میزنند.الیاس راجع به ترس از آدمها عقیده ی جالبی داشت

اینکه هرکس که کمتر گریه کند بیشتر میترسد وحشتناکترین وخطرناکترین آدمهای این دنیای عوضی کسانی

 هستند که یکبار هم گریه نکرده اند.شرط میبندم ایت اتو کشیده های عوضی اگر توی عمرشان گریه کرده

 باشند آن یکبار زمانیست که ازشکم مادر زاده شده اند.اگر گذارت به بهشت زهرا افتاد ازطرف من برای  

الیاس یک شمع روشن کن.تصمیم دارم وقتی حالم خوب شد بروم بهشت زهرا میخواهم با دستهای خودم

 یک شمع بلند خوشگل سبز روی سنگ قبرش روشن کنم.ازآن شمعهایی که روی سفره عقد میگذارند.

دنیا راچه دیدی؟شایدهم دوتا شمع بلند خوشگل سبز...